Ngày 08/09/2026, Onelab phối hợp triển khai chương trình Webinar “Ứng dụng FilmArray trong chẩn đoán nhanh nhiễm trùng và tối ưu hóa điều trị”. Chương trình tập trung vào vai trò của PCR đa mồi trong lựa chọn kháng sinh, ứng dụng FilmArray trong chẩn đoán nhiễm trùng và cách diễn giải kết quả xét nghiệm trong thực hành lâm sàng.
1. PCR đa mồi trong lựa chọn kháng sinh ở bệnh nhân viêm phổi
Tại Webinar, TS.BS. Bùi Thị Hạnh Duyên – Trưởng khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM; Phó Chủ tịch Hội Hen – Dị ứng – Miễn dịch Lâm sàng TP.HCM trình bày chuyên đề “Vai trò của PCR đa mồi trong chọn lựa kháng sinh điều trị viêm phổi”.
Một trong những thách thức trong điều trị viêm phổi là lựa chọn kháng sinh ban đầu, đặc biệt ở những bệnh nhân nặng cần được điều trị sớm. Tuy nhiên, các phương pháp vi sinh truyền thống thường chưa cung cấp đủ thông tin tại thời điểm bác sĩ phải đưa ra quyết định.
Sự chậm trễ này có thể dẫn đến hai tình huống: sử dụng kháng sinh chưa phù hợp với tác nhân gây bệnh hoặc tiếp tục duy trì kháng sinh phổ rộng lâu hơn cần thiết. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị mà còn làm gia tăng nguy cơ xuất hiện và lan rộng tình trạng kháng kháng sinh.
Trong bối cảnh đó, PCR đa mồi có khả năng khảo sát đồng thời nhiều mục tiêu gồm vi khuẩn, virus đường hô hấp, một số tác nhân không điển hình và, tùy panel, một số gen kháng kháng sinh.
Một phân tích gộp năm 2025 gồm 5 thử nghiệm ngẫu nhiên với 2.466 bệnh nhân ICU mắc viêm phổi ghi nhận syndromic PCR có liên quan đến tỷ lệ điều trị kháng sinh ban đầu phù hợp cao hơn và rút ngắn khoảng 28 giờ[1] thời gian đến khi sử dụng kháng sinh hiệu quả. Tuy nhiên, nghiên cứu chưa ghi nhận khác biệt có ý nghĩa về tử vong nội viện.
TS.BS. Bùi Thị Hạnh Duyên trình bày về vai trò PCR đa mồi trong lựa chọn kháng sinh
2. Dữ liệu thực tế từ ứng dụng FilmArray Pneumonia Panel Plus
Bên cạnh góc nhìn lâm sàng, TS. Nguyễn Tuấn Anh – Cố vấn chuyên môn tại Onelab trình bày chuyên đề “Đặc điểm vi sinh vật và gen kháng kháng sinh phát hiện bằng FilmArray Pneumonia Panel Plus trên các mẫu hô hấp dưới”.
Báo cáo phân tích dữ liệu FilmArray trong giai đoạn 05/05/2025 – 25/08/2026, gồm 610 mẫu từ 462 bệnh nhân. Trong đó, nhóm mẫu hô hấp dưới chiếm tỷ trọng lớn nhất với 484 mẫu.
Kết quả ghi nhận:
- 392/484 mẫu (81,0%) phát hiện ít nhất một tác nhân
- 351/484 mẫu (72,5%) phát hiện ít nhất một vi khuẩn
- trong 351 mẫu phát hiện vi khuẩn, 224 mẫu (63,8%) đồng thời phát hiện ít nhất một gen kháng kháng sinh.
Một số vi khuẩn được ghi nhận nhiều trong tập dữ liệu gồm Klebsiella pneumoniae group, Acinetobacter calcoaceticus-baumannii complex, Staphylococcus aureus, Enterobacter cloacae complex, Escherichia coli và Pseudomonas aeruginosa.
Các gen kháng kháng sinh được phát hiện gồm CTX-M, NDM, IMP, OXA-48-like, mecA/C + MREJ, KPC và VIM.
Những số liệu trên phản ánh tập mẫu cụ thể được phân tích trong báo cáo, không đại diện cho tỷ lệ lưu hành chung trong cộng đồng hoặc tại tất cả cơ sở y tế.
TS. Nguyễn Tuấn Anh trình bày dữ liệu FilmArray trong giai đoạn 05/05/2025 – 25/08/2026
3. Diễn giải ý nghĩa lâm sàng của kết quả FilmArray
Một điểm quan trọng được nhấn mạnh tại Webinar là khả năng phát hiện nhanh nhiều mục tiêu cần đi cùng với diễn giải kết quả phù hợp trong bối cảnh lâm sàng.
FilmArray sử dụng kỹ thuật PCR để phát hiện DNA hoặc RNA của các mục tiêu có trong panel. Do đó, việc phát hiện một vi sinh vật không tự khẳng định vi sinh vật đó là nguyên nhân duy nhất gây bệnh.
Trong 484 mẫu hô hấp dưới được phân tích, 100 mẫu (20,7%) đồng thời phát hiện ít nhất một vi khuẩn và một virus. Sự đồng phát hiện này có thể phản ánh nhiều tình huống khác nhau như đồng nhiễm, bội nhiễm hoặc sự hiện diện của tác nhân gây bệnh cùng vi sinh vật định cư đường thở.
Tương tự, việc phát hiện gen kháng kháng sinh có thể cung cấp tín hiệu nguy cơ sớm về kháng thuốc, nhưng không thay thế kháng sinh đồ. Với mẫu phát hiện nhiều vi khuẩn, kết quả gen cũng không nên được tự động quy cho một vi khuẩn cụ thể nếu xét nghiệm không xác định được mối liên kết đó.
Vì vậy, kết quả FilmArray cần được bác sĩ đối chiếu với bệnh cảnh lâm sàng, loại và chất lượng bệnh phẩm, tải lượng bán định lượng nếu có, kết quả nuôi cấy, kháng sinh đồ và các dữ liệu liên quan trước khi cân nhắc điều chỉnh điều trị.
BIOFIRE® FILMARRAY® ứng dụng xét nghiệm theo hội chứng – syndromic testing, cho phép khảo sát nhiều mục tiêu liên quan đến cùng một bệnh cảnh trong một panel. Tùy từng panel, xét nghiệm có thể hỗ trợ phát hiện các mục tiêu vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng và một số gen kháng kháng sinh trong các nhóm bệnh cảnh như hô hấp, viêm phổi, tiêu hoá,…
Giá trị của công nghệ không chỉ nằm ở tốc độ trả kết quả, mà còn ở khả năng cung cấp nhiều thông tin vi sinh trong cùng một quy trình để hỗ trợ bác sĩ đánh giá bệnh cảnh sớm hơn.
Tuy nhiên, PCR nhanh và các phương pháp vi sinh truyền thống cần được sử dụng bổ trợ: PCR cung cấp thông tin sớm, trong khi nuôi cấy và kháng sinh đồ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong xác nhận tác nhân và đánh giá tính nhạy cảm với kháng sinh.
4. Onelab tăng cường kết nối giữa xét nghiệm và thực hành lâm sàng
Thông qua việc phối hợp triển khai Webinar “Ứng dụng FilmArray trong chẩn đoán nhanh nhiễm trùng và tối ưu hóa điều trị”, Onelab hướng đến tăng cường trao đổi giữa bác sĩ lâm sàng và chuyên gia xét nghiệm, đồng thời chia sẻ thêm các bằng chứng và dữ liệu thực tế về ứng dụng sinh học phân tử trong chẩn đoán nhiễm trùng.
Các hoạt động cập nhật chuyên môn cũng góp phần làm rõ hơn vai trò của xét nghiệm trong quá trình quản lý người bệnh, đặc biệt khi kết quả được sử dụng đúng chỉ định và kết hợp với các thông tin lâm sàng phù hợp.
Webinar thúc đẩy tăng cường kết nối giữa chẩn đoán – xét nghiệm – điều trị
Onelab sẽ tiếp tục phối hợp tổ chức và hỗ trợ các hoạt động chuyên môn nhằm cập nhật kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm thực hành và tăng cường kết nối giữa xét nghiệm – lâm sàng – điều trị trong chăm sóc người bệnh.
Lưu ý: Nội dung bài viết tóm lược thông tin được trình bày tại Webinar ngày 08/09/2026. Các kết quả nghiên cứu và dữ liệu thực tế phản ánh quần thể, phương pháp và bối cảnh tương ứng; không thay thế đánh giá lâm sàng hoặc quyết định điều trị của nhân viên y tế.
[1] de Albuquerque Pessoa Dos Santos Y, et al. Crit Care. 2025;29(1):379. doi:10.1186/s13054-025-05623-0
